Meslek Eğitimi Denkliği: IHK FOSA ve Kısmi Denklik

Meslek lisesi mezunu, kalfa ya da ustaysanız Almanya’daki karşılığınız çoğunlukla ikili meslek eğitimiyle (Ausbildung) kazanılan bir meslektir. Denklik işlemi, sizin eğitiminizi bu Alman meslek eğitimiyle karşılaştırır.

Hangi oda yetkili?

• Sanayi, ticaret, hizmet ve bilişim meslekleri: IHK FOSA. Nürnberg’deki bu merkez, sanayi ve ticaret odalarının çoğu adına karar verir.
• Zanaat meslekleri: Çalışmak istediğiniz bölgenin zanaat odası (Handwerkskammer). Elektrik tesisatçılığı, oto tamirciliği, kuaförlük, marangozluk gibi.
• Tarım meslekleri: Tarım odaları.

Aynı işin Almanya’da hem sanayi hem zanaat karşılığı olabilir; hangi odanın yetkili olduğu seçilen referans mesleğe göre belirlenir.

Makam neye bakar?

• Eğitiminizin süresi ve içeriği,
• İşletmede yapılan uygulamalı eğitim,
• Mesleki deneyiminiz ve aldığınız kurslar.

Almanya’daki meslek eğitimi yoğun biçimde işletmede geçer. Türkiye’deki okul ağırlıklı eğitimlerde fark çoğunlukla uygulama bölümünde görülür; iyi belgelenmiş mesleki deneyim bu farkı kapatabilir.

Karar

• Tam denklik: Eğitiminiz Alman meslek eğitimine denk bulunur. Hukuken o mesleğin diplomasına sahip biriyle aynı konuma gelirsiniz.
• Kısmi denklik: Karar, hangi içeriklerin eksik olduğunu tek tek yazar.
• Denklik yok.

Kısmi denklikte eksikler nasıl kapatılır?

Regüle olmayan mesleklerde sınav zorunlu değildir. Eksikler bir uyum programıyla (Anpassungsqualifizierung) kapatılır:

• İşletmede belirli bölümlerde çalışarak,
• Kurs ya da seminerlerle,
• İkisinin birleşimiyle.

Bazı odalar, karara göre bir uyum planı hazırlar. Program tamamlandığında yeniden başvurulur ve tam denklik verilir.

Bu dönem için Almanya’ya gitmek

İki yol vardır:

Kısmi denklikle uyum programı için oturum

İkamet Yasası’nın 16d maddesi, eksikleri Almanya’da kapatmak için oturum izni öngörür. Aranan başlıca koşullar: kısmi denklik kararı, uygun bir uyum programına kayıt, en az A2 düzeyinde Almanca ve geçimin güvence altında olması. İzin 24 aya kadar verilir ve en fazla 12 ay daha uzatılabilir.

Tanınma ortaklığı (Anerkennungspartnerschaft)

Bu yolda denklik işlemi Almanya’ya gittikten sonra başlatılır:

• En az iki yıllık, devletçe tanınan bir meslek eğitimi ya da üniversite diploması,
• Somut bir iş teklifi ve işverenle, tanınma sürecinde destek konusunda yazılı anlaşma,
• En az A2 düzeyinde Almanca.

Oturum izni önce bir yıla kadar verilir ve toplam üç yıla kadar uzatılabilir. Bu sürede nitelikli işte çalışırsınız.

Hangi yol size uygun?

• Tam denklik bekleniyorsa: Türkiye’den başvurup kararla birlikte nitelikli çalışan vizesine başvurmak en sade yoldur.
• Kısmi denklik çıktıysa ve işvereniniz varsa: Uyum programı için oturum.
• İşvereniniz hazır ve beklemek istemiyorsa: Tanınma ortaklığı.
• İşveren işlemleri hızlandırmak istiyorsa: §81a hızlandırılmış süreç.

Sık yapılan hatalar

• Yanlış odaya başvurmak. Aynı işin sanayi ve zanaat karşılığı ayrı odalardadır.
• Deneyimi belgelememek. Görev tanımı yazılı çalışma belgeleri kısmi denkliği tam denkliğe çevirebilir.
• Usta öğreticilik ve mesleki kurs belgelerini eklememek.

Belgelerin tamamı için denklik belgeleri yazısına bakın. Mesleğinizin Almanya’daki karşılığından emin değilseniz formu doldurun; birlikte bakalım.