Almanya Denklik Başvurusu: Adım Adım Anerkennung Rehberi

Almanya’da çalışmak isteyenlerin ilk sorusu çoğunlukla şudur: diplomam orada geçerli mi? Bu sorunun resmî cevabını veren işlemin adı denkliktir (Anerkennung): Türkiye’de aldığınız eğitim, Almanya’daki bir meslekle karşılaştırılır.

Önce şunu netleştirin: mesleğiniz regüle mi?

Her şey bu ayrıma bağlıdır.

• Regüle meslekler: Hekimlik, hemşirelik, öğretmenlik, avukatlık gibi. Denklik olmadan bu mesleklerde çalışamazsınız.
• Regüle olmayan meslekler: Çoğu teknik, ticari ve zanaat mesleği. Çalışmak için denklik zorunlu değildir; ancak AB dışından gelenler için çalışma vizesi çoğunlukla tanınmış bir yeterliliğe bağlıdır.

Ayrıntılar için regüle meslekler yazısına bakın.

Hangi makama başvurulur?

Almanya’da tek bir denklik makamı yoktur. Yetkili makam mesleğinize ve çoğu zaman çalışmak istediğiniz eyalete göre değişir:

Eğitiminiz	Yetkili makam
Sanayi ve ticaret meslekleri	IHK FOSA
Zanaat meslekleri	Zanaat odaları (Handwerkskammer)
Regüle meslekler	Eyaletin ilgili makamı
Regüle olmayan üniversite diplomaları	ZAB (diploma değerlendirmesi)

Alman hükümetinin tanınma portalındaki “Anerkennungs-Finder”, mesleğinizi ve çalışmak istediğiniz yeri seçtiğinizde yetkili makamı gösterir.

Referans meslek neden önemli?

Makam eğitiminizi belirli bir Alman mesleğiyle karşılaştırır; buna referans meslek denir. Türkiye’deki unvanınız Almanya’da birden fazla mesleğe karşılık gelebilir. Hangisinin seçildiği hem kararı hem de sonraki iş arayışınızı etkiler.

Bu yüzden başvurudan önce şu soruya cevap verilir: gerçekte yaptığınız iş, Almanya’daki hangi mesleğe en yakın?

Başvuru adımları

1. Meslek ve makam belirlenir.
2. Belgeler toplanır. Liste için denklik belgeleri yazısına bakın.
3. Çeviri ve onaylar yapılır.
4. Başvuru gönderilir. Makam eksik belge varsa ister.
5. Makam eğitimi karşılaştırır. Mesleki deneyiminiz de dikkate alınır.
6. Karar gelir.

Karar üç biçimde çıkabilir

• Tam denklik: Eğitiminiz Almanya’daki eğitime denk bulunur.
• Kısmi denklik: Esaslı farklar vardır ve kararda tek tek yazılır. Bu bir ret değildir; farklar bir uyum programıyla kapatılabilir.
• Denklik yok: Eğitim, referans meslekle karşılaştırılabilir bulunmaz.

Kısmi denklik sonrasındaki yolu meslek eğitimi denkliği yazısında anlattık.

Süre ve masraf

Makamlar, belgeler eksiksiz ulaştıktan sonra kural olarak üç ila dört ay içinde karar verir. İşvereniniz hazırsa §81a hızlandırılmış süreç bu süreyi kısaltır.

Harç makama göre değişir; buna yeminli tercüme ve onay masrafları eklenir. Almanya’da yaşayanlar için belirli koşullarda tanınma desteği (Anerkennungszuschuss) vardır.

Denklik almadan gidilebilir mi?

Son yıllarda iki ek yol açıldı:

• Tanınma ortaklığı (Anerkennungspartnerschaft): İşverenle yapılan anlaşmayla Almanya’ya gidilir, denklik işlemi orada başlatılır. En az iki yıllık devletçe tanınan bir eğitim, iş sözleşmesi ve A2 düzeyinde Almanca aranır.
• Deneyime dayalı yol: Regüle olmayan mesleklerde, kendi ülkesinde devletçe tanınan bir eğitimi ve son beş yılda en az iki yıllık deneyimi olanlar için resmî denklik aranmayabilir. Bu yolun ek koşulları vardır.

Hangi yolun size uygun olduğu mesleğinize, işvereninize ve dil seviyenize bağlıdır.

Sık yapılan hatalar

• Yanlış makama başvurmak. Dosya geri döner, aylar kaybedilir.
• Ders içeriklerini eklememek. Yalnızca diplomayla makam eğitimi karşılaştıramaz.
• Deneyimi belgelememek. Görev tanımı yazılı çalışma belgeleri farkları kapatabilir.
• Regüle olmayan meslekte denkliği gereksiz sanmak. Çalışmak için değil, vize için gerekebilir.

Sağlık mesleklerindenseniz süreç mesleğe özel kurallar içerir; ilgili sitelerimize bakın. Kendi durumunuzu görmek için aşama seçimine göz atabilirsiniz.